Merkezi kanalizasyon altyapısının bulunmadığı müstakil konutlarda, çiftlik evlerinde veya yazlıklarda atık suların çevreye zarar vermeden bertaraf edilmesi için “Bireysel (Evsel) Paket Arıtma Sistemleri” kullanılmaktadır. Bu sistemler, fosseptik çukurlarından farklı olarak atık suyu sadece depolamaz; biyolojik yöntemlerle arıtarak alıcı ortama verilebilir veya sulama suyu olarak kullanılabilir hale getirir.
1. Sistemin Tanımı ve Yapısı
Villa tipi arıtma üniteleri, genellikle tek bir ailenin (4-10 kişilik nüfus) atık su yükünü karşılayacak kapasitede tasarlanmış kompakt cihazlardır.
-
Malzeme: Korozyona dayanıklı, toprak altına gömülmeye uygun CTP (Cam Elyaf Takviyeli Plastik) veya Polietilen gövdeden oluşur.
-
Yerleşim: Genellikle bahçede toprak altına gömülür; zemin üzerinde sadece müdahale kapağı ve hava bacası görünür. Görüntü kirliliği oluşturmaz.
-
Ekipman: Sistem içerisinde hava körüğü (blower), difüzörler ve tahliye pompası entegre haldedir.
2. Çalışma Prensibi
Süreç, endüstriyel biyolojik arıtma sistemlerinin minyatürleştirilmiş halidir:
-
Fiziksel Ayrıştırma: Evden gelen atık su, önce ön çöktürme haznesine girer. Burada kaba atıklar ve partiküller tutulur.
-
Biyolojik Arıtma (Havalandırma): Blower vasıtasıyla suya oksijen verilir. Aerobik bakteriler, sudaki organik kirliliği besin olarak kullanarak parçalar. Bu süreçte koku oluşumuna neden olan gazlar oksitlenir.
-
Çökeltim ve Deşarj: Arıtılmış su durultulur ve askıda katı maddeler dibe çöker. Üstte kalan berrak su, klorlama tabletinden geçirilerek dezenfekte edilir ve dışarı pompalanır.
3. Fosseptik ile Bireysel Arıtma Arasındaki Farklar
Kanalizasyonu olmayan bölgelerde en sık yapılan karşılaştırma, betonarme fosseptik çukurları ile paket arıtma sistemleri arasındadır:
| Özellik | Fosseptik Çukuru | Bireysel Paket Arıtma |
| İşlev | Sadece depolama yapar. | Suyu temizler ve arıtır. |
| Boşaltma İhtiyacı | Vidanjör ile sık sık (aylık/haftalık) çekilmesi gerekir. | Vidanjör ihtiyacı çok düşüktür (Yılda 1 kez çamur alımı). |
| Koku Durumu | Zamanla koku ve sızdırma riski yüksektir. | Kapalı sistemdir, koku yapmaz. |
| Su Geri Kazanımı | Mümkün değildir. | Arıtılan su bahçe sulamada kullanılabilir. |
4. Teknik Avantajlar ve Geri Kazanım
Villa tipi arıtma sistemlerinin öne çıkan teknik avantajları şunlardır:
-
Bahçe Sulama İmkanı: Arıtılan su, ilgili yönetmelik standartlarını (Biyolojik Oksijen İhtiyacı < 20 mg/L) sağladığı takdirde, damlama sulama hariç (yüzey sulama veya ağaç dibi) bahçe sulamasında kullanılabilir.
-
Sessiz Çalışma: Kullanılan hava motorları (blower) düşük desibelde çalışır ve genellikle ses yalıtımlı kutu içindedir veya toprak altındaki tankın içindedir.
-
Tam Otomasyon: Sistem, elektrik panosu üzerinden kontrol edilir. İnsan müdahalesi gerektirmez.
5. İşletme Giderleri
-
Elektrik: Düşük güçlü (örneğin 60-80 Watt) bir hava motoru ve gerektiğinde çalışan bir tahliye pompası bulunur. Enerji tüketimi minimal düzeydedir.
-
Bakım: Yılda bir kez sistemdeki fazla çamurun alınması ve hava filtresinin temizlenmesi/değiştirilmesi yeterlidir.
-
Kimyasal: Sadece çıkış suyundaki bakterileri öldürmek için periyodik olarak klor tableti eklenmesi gerekir.
