Konut siteleri, tatil köyleri ve toplu konut projeleri, merkezi kanalizasyon hattının bulunmadığı bölgelerde veya su geri kazanımı hedeflediklerinde kendi arıtma çözümlerini üretmek zorundadır. Bu ölçekteki yapılar için endüstriyel standartlarda geliştirilen kompakt çözümlere “Paket Atık Su Arıtma Sistemleri” adı verilir.
1. Paket Arıtma Nedir?
Paket arıtma, evsel nitelikli atık suların biyolojik yöntemlerle arıtılmasını sağlayan, genellikle modüler ve taşınabilir yapıda tasarlanmış ünitelerdir. Betonarme havuzlar yerine, korozyona dayanıklı karbon çelik veya CTP (Cam Elyaf Takviyeli Plastik) malzemeden imal edilen tanklar kullanılır.
Temel Özellikleri:
-
Kapasite: Genellikle 50 ila 10.000 nüfus eşdeğeri arasındaki yerleşimler için tasarlanır.
-
Yerleşim: Toprak altına gömülebilir veya zemin üstüne monte edilebilir.
-
Otomasyon: PLC (Programlanabilir Mantıksal Denetleyici) ile tam otomatik çalışır, sürekli operatör müdahalesi gerektirmez.
2. Çalışma Prensibi: Ardışık Kesikli Reaktör (SBR)
Sitelerde en yaygın kullanılan teknoloji Ardışık Kesikli Reaktör (SBR/AKR) sistemidir. Bu sistemde dolum, havalandırma, çökeltim ve deşarj işlemleri tek bir reaktör tankı içerisinde zamansal periyotlarla gerçekleşir.
Süreç şu adımlardan oluşur:
-
Dengeleme: Atık sular önce bir dengeleme havuzunda toplanır ve homojen hale getirilir.
-
Havalandırma: Suya blower (hava körüğü) ve difüzörler aracılığıyla oksijen verilir. Mikroorganizmalar organik kirliliği bu aşamada parçalar.
-
Çökeltim: Havalandırma durdurulur, aktif çamur dibe çöker ve üstte duru su kalır.
-
Deşarj ve Dezenfeksiyon: Arıtılmış su, klorlama ünitesinden geçirilerek alıcı ortama verilir veya sulama tankına alınır.
3. Siteler İçin Avantajları
Paket arıtma sistemlerinin konut projelerinde tercih edilmesinin teknik ve ekonomik nedenleri şunlardır:
-
Yeşil Alan Sulaması (Geri Kazanım): Arıtılan su, gerekli filtrasyon ve dezenfeksiyon işlemlerinden sonra sitenin peyzaj sulamasında kullanılabilir. Bu, su giderlerinde önemli tasarruf sağlar.
-
Koku ve Gürültü Kontrolü: Kapalı devre sistemler olduğu için koku problemi minimize edilmiştir. Blower gibi sesli ekipmanlar ses yalıtımlı kabinlerde tutulur.
-
Minimum Alan İhtiyacı: Kompakt yapısı sayesinde sitenin ölü alanlarında veya otopark altlarında konumlandırılabilir.
-
Yasal Uyumluluk: Kanalizasyon hattı olmayan bölgelerde “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği”ne uygun deşarj standartlarını sağlar.
4. İşletme ve Bakım Gereklilikleri
Sistemin verimli çalışması ve yönetmeliklere uygun su çıkışı sağlaması için düzenli bakım şarttır. Site yönetimlerinin takip etmesi gereken hususlar şunlardır:
-
Çamur Bertarafı: Biyolojik süreç sonucu oluşan fazla çamur, periyodik olarak (genellikle 4-6 ayda bir) vidanjör ile çektirilmelidir.
-
Ekipman Kontrolü: Blower filtreleri, dalgıç pompalar ve dozaj pompalarının mekanik bakımları yapılmalıdır.
-
Kimyasal Takviyesi: Çıkış suyunda bakteri oluşumunu engellemek için klor (sodyum hipoklorit) tankı düzenli olarak doldurulmalıdır.
-
Analiz: Çevre mevzuatı gereği, belirli periyotlarla akredite laboratuvarlara numune verilerek çıkış suyu değerleri (BOİ, KOİ, AKM, pH) analiz ettirilmelidir.
Sonuç
Sitelerde kullanılan paket arıtma sistemleri, doğru projelendirildiğinde ve bakımı aksatılmadığında, çevre kirliliğini önleyen ve su geri kazanımı sağlayan sürdürülebilir altyapı çözümleridir. Sistemin kapasite seçimi, sitenin maksimum (yaz sezonu vb.) nüfus yoğunluğu dikkate alınarak mühendislik hesaplamalarıyla yapılmalıdır.
